برنامه هاي سينمايي تلوزيون را چندان دنبال نمي كنم و اشتياق خاصي به پيگيري شان ندارم . اما بر حسب علاقه اي كه به سينماي دهه 60 و بخصوص 70 فرانسه دارم ، برنامه ي اين هفته ي سينما اقتباس كه روز يك شنبه از شبكه چهار پخش شد را ديدم كه فيلم مزاحم ساخته ادوارد مولينارو محصول سال 1973 فرانسه را براي پخش در نظر گرفته بود .

فيلم يك نمونه ي عالي از نوعي كمديست كه متاسفانه در سينما و بخصوص آثار تلوزيوني ما شديدا به ابتذال كشيده شده و هنر كمدي سازيمان با نوعي اراجيف گويي و لودگي اشتباه گرفته شده . قرار نيست درباره ي اين فيلم صحبت كنم . بيشتر از تماشاي يك برنامه سينمايي عالي ذوق زده شدم . اما خداكند فرصتي پيش بيايد تا درباره ي اين نوع كمدي بيشتر بنويسم . كمدي كه مخاطبش را در روايت و موقعيت دراماتيكش آنقدر سرحال و شاد مي كند كه نيازي ندارد به توانايي منحصر به فرد بازيگرانش . البته اين فيلم علاوه بر اينكه از اصولي ترين نوع كمدي بهره مي برد ، از يك مدل تلفيقي كه چند دهه ايست در سينما از آن استفاده مي شود ( يا شايد سابقه ي ذهني من تا اين حد ياري مي كند ) بهره مي برد كه به نوعي كمدي و تراژدي را در هم مي آميزد و به نوعي مخاطب را از سرخوشي بيش از اندازه حين تماشاي فيلم به خودش مي آورد تا جلوه هاي ديگري از فيلم را هم به او عرضه دارد . نمي دانم شايد نوعي فاصله گذاري برشتي باشد شايد هم نه . ولي به هر حال تا حدودي همان كاركرد را دارد . البته فيلم مزاحم چندان نمونه ي خوبي از اين نوع مدل تلفيقي نيست . ولي رگه هايي از آن را در خود دارد . شايد نمونه ي عالي و دم دستي آن فيلم در بروژ ساخته ي مارتين مك دونا باشد كه باز هم خداكند فرصتي پيش آيد تا درباره اش بيشتر بنويسم كه واقعا فيلم خوبيست . بگذريم .

اين سينما اقتباسي كه من ديدم حقيقتا يكي از سينمايي ترين برنامه هاي تاريخ تلوزيون ما بود . ( البته تنها اين قسمت از آن ) . چرا كه علاوه بر توضيح مفصلي كه بر انواع اقتباس سينمايي داشت ، نوعي احساس نوستالژيك را براي سينما دوستان ايجاد كرد . صحبت از رزمنا و پوتمكين سرگئي آيزنشتاين و شاهين مالت جان هيوستن و نفس دوم ژان پير ملويل و  رواني هيچكاك ، تا رواني گاس ونسنت و تسخير ناپذيران برايان دي پالما تا حتي بازي هاي خنده دار ميشاييل هانكه و بازمانده اسكورسيزي ، به خودي خود كلاس سينمايي يك برنامه را زير و رو مي كند و انصافا خاطره ساز مي شود و اساسا اين قسمت از برنامه سينما اقتباس ، يك تاريخ ، سينما  بود . نه تاريخي از سينما .

اميدوارم برنامه هاي سينمايي تلوزيون كه درباره ي همه چيز صحبت مي كنند الا سينما ،  بيشتر به سمت اين نوع نگاه حركت كنند و از جاده خاكي زدن هاي مكرر دست بردارند تا باز هم بتواند بيننده هايشان را تا ثانيه آخر برنامه سرجايشان بنشانند .

پيشاپيش سال نو مبارك

اين هم عيدي بنده به شما :

" به نا اميدي ازين در مرو، بزن فالي         بود كه قرعه ي دولت به نام ما افتد "